Wat je altijd al wilde weten over roséwijn

Een glas roséwijn op een zomers terras of bij een gezellige barbecue: voor velen hét symbool van ontspannen genieten. Het imago van beginnerswijntje heeft de rosé echter allang afgeschud – ook connaisseurs weten hem te waarderen. Wat is rosé precies? Hoe wordt roséwijn gemaakt en waarin verschilt dat van witte of rode wijn? Wordt er ook bij ons rosé geproduceerd? En waarop let je best als je een roséwijn wilt kopen? Hier kom je het te weten.

Wat is roséwijn?

Roséwijn, kortweg rosé, ontleent zijn naam aan het Franse woord voor roze. Afhankelijk van de gebruikte druivensoorten en de productiemethode varieert de kleur van roséwijn van bijna transparant bleekroze over tinten van oranje tot diep aardbeienrood. Ook qua smaak is er een breed spectrum: strak en droog, lichtzoet, fruitig of kruidig, subtiel, vol of krachtig. Bovendien zijn er zowel stille als mousserende roséwijnen. Kortom, net zoals witte of rode wijn is rosé een volwaardig wijntype met specifieke vinificatietechnieken. 

Hoe wordt roséwijn gemaakt?

Over die vinificatietechnieken of productiemethoden willen we eerst een misvatting de wereld uit helpen: rosé is doorgaans géén mengsel van witte en rode wijn. Meestal wordt rosé gemaakt van blauwe of rode druiven en krijgt de wijn zijn roze tint door het contact van het sap met de druivenschillen. Grosso modo zijn er drie verschillende methoden om roséwijn te maken. 

Korte schilweking (maceratie) - de klassieke methode

Blauwe of rode druiven worden gekneusd en ontsteeld, waarna de wijnmaker het sap enkele uren, maximaal twee dagen, in contact laat met de schillen. Hoe langer de maceratie, hoe donkerder de rosé. Na de maceratie wordt de pulp geperst en volgt de vergisting. Het resultaat: een rosé met intense fruitaroma’s, frisse zuren en lichte tannines.

Saignéemethode - rosé als bijproduct van rode wijn

Saignée komt van het Franse werkwoord saigner, voor ‘bloeden’. Tijdens de productie van rode wijn tapt de wijnmaker aan het begin van de pulpgisting een deel van het sap af dat vervolgens apart verder vergist tot roséwijn. Ook hier bepaalt de duur van het schilcontact de kleur van de wijn. Deze methode levert donkerdere rosés op, met meer body en tannines.

Directe persing - rosé gemaakt zoals witte wijn

Na eventueel kneuzen en ontstelen worden blauwe druiven onmiddellijk geperst, zonder schilweking. Vervolgens wordt het sap vergist. Omdat het contact met de druivenschillen minimaal is, krijg je met deze methode een heel lichtgekleurde, frisse rosé.

Welke methode de wijnmaker kiest, hangt af van de gewenste stijl. Stille rosé kan nog verder worden verwerkt tot mousserende roséwijn.

Wat is het verschil tussen witte, rode en roséwijn?

Net zoals rode wijn wordt rosé gemaakt van rode of blauwe druiven. Met witte wijn heeft roséwijn dan weer gemeen dat de vergisting gebeurt bij lagere temperaturen om het fris en fruitig karakter te behouden. Daarom ook zal de wijnmaker de malolactische gisting meestal achterwege laten.

Een belangrijk verschil tussen rode wijn, witte wijn en rosé, is de duur van het schilcontact. Voor rode wijn kan de schilweking tot drie weken duren. Voor rosé is die kort. Voor witte wijn van witte druiven kan de wijnmaker ook kiezen voor maceratie, maar voor een blanc de noir, een witte wijn gemaakt van rode of blauwe druiven, wordt het schilcontact tot een minimum beperkt. En hierin schuilt ook het verschil met een rosé verkregen door directe persing: de roze kleur is daar gewenst terwijl die bij een blanc de noir juist wordt vermeden. Doorgaans zullen er ook andere druiven worden gebruikt. Zo is pinot noir bijzonder geschikt voor een blanc de noir, maar als je er rosé van wilt maken, gebruik je beter korte schilweking of de saignéemethode. Dornfelder, met zijn donkere schil, is dan weer prima tot rosé te verwerken door directe persing.

Rijping op eik is vrij ongebruikelijk voor roséwijn, al kan de wijnmaker er bewust voor kiezen om via houtlagering extra structuur en complexiteit toe te voegen.

Wordt er ook roséwijn geproduceerd bij ons?

In 2024 was roséwijn goed voor ongeveer 8% van de totale wijnproductie in België en dat percentage is de afgelopen jaren vrij constant gebleven. Anders dan bepaalde wijnregio’s als de Franse Provence of de Spaanse Navarra, heeft België nog geen uitgesproken rosétraditie. Maar er wordt hier wél rosé gemaakt, en goede ook. Zowel in binnen- als buitenlandse wedstrijden vallen Belgische rosés in de prijzen en een kwart van onze rosés heeft een appellatie.

Belgische rosés worden gemaakt van klassieke druiven, zoals gamay, merlot, pinot gris en pinot noir, maar ook van kruisingen, zoals acolon, cabernet dorsa, dornfelder en lemberger, en interspecifieke soorten, zoals cabaret noir, cabernet cortis, pinotin, regent en zweigelt.

Waarop kun je letten als je een roséwijn wil kopen?

Zoek je een roséwijn als aperitief, of wil je hem combineren met een gerecht? Voor liefhebbers van rosé is er keuze te over.

Hoe donkerder de rosé, hoe krachtiger de smaak. Donkere rosés hebben vaak meer body en fruitigheid. Lichtere rosés zijn elegant, fris en subtiel. De meeste kwaliteitsrosés zijn droog, maar sommige zijn lichtzoet. Check het etiket of vraag advies. 
Probeer ook eens verschillende druivensoorten uit. Natuurlijk heeft de productiemethode een belangrijke impact op de stijl van de rosé, maar rosés van gamay, pinot gris en pinot noir zijn doorgaans fris en fruitig, die met cabernet cortis, dornfelder of regent voller en krachtiger.

Licht of donker, droog of zoet, fruitig of krachtig: roséwijn drink je bij voorkeur jong, binnen één tot twee jaar na de botteling, al kunnen sommige op hout gelagerde rosés gerust nog enkele jaren rijpen en evolueren in de fles.

Tot slot kun je je bij je keuze ook laten leiden door de herkomst. Overweeg behalve rosé uit klassieke wijnlanden als Frankrijk, Spanje, Italië en Portugal ook eens Belgische rosé – niet alleen omdat je zo de lokale wijnbouw en de korte keten steunt, maar vooral omdat Belgische rosé echt wel de moeite van het ontdekken waard is!

Heb jij een favoriete roséwijn van bij ons? 

Deel het via Facebook of Instagram en post een video of foto’s van jouw degustatie met #lekkervanbijons of tag onze kanalen.

Wil je op de hoogte blijven van de allerlaatste nieuwtjes of video's, zet dan onze Pinterest- of YouTube-account bij je favorieten of schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid.