De geschiedenis van de pint, een smakelijk verhaal

We brouwen, drinken en genieten er al eeuwen van. Maar waar komt het nu eigenlijk vandaan, ons lekkere bier? Het gaat ver terug. Op 21 juli, onze nationale feestdag, heft menig Belg het glas op het vaderland. Toepasselijk, want weinig dranken zijn zo verweven met onze geschiedenis en identiteit als de pint.

Meer precies: Mesopotamië rond 4500 voor Christus, het huidige Irak. Daar werd bier bij 'toeval' uitgevonden. Het verhaal gaat dat een kom met brood buiten in de regen was blijven staan en was beginnen gisten. Dit leidde onopzettelijk tot de uitvinding van het bier. Het is daarmee een van de oudste dranken uit de menselijke geschiedenis. In verschillende oude mythen en legenden speelt bier een rol en ook in het Oude Egypte was bier een geliefde drank. De eerste bieren waren waarschijnlijk van spontane gisting (zoals de moderne lambiekbieren) en leken helemaal niet op het hemels goedje waarvan we nu drinken.

Bier voor onbeschaafden

Ook in West-Europa werd aanvankelijk bier gedronken. De Romeinen schakelden al snel over op wijn. Bier werd daarna vooral geassocieerd met ‘onbeschaafde’ volkeren, zoals de Germanen. Jaloersheid op onze bierkunsten? Misschien...

Fast forward naar de middeleeuwen. Voor het gewone volk was bier toen de gebruikelijke drank. Bier was veiliger dan water in die tijd, omdat dit bij de bereiding gekookt en gefilterd werd. Daarbovenop was bier voedzamer door de grote hoeveelheid vitamine B. Niet verbazingwekkend dus dat ze er destijds liters van dronken. Ongeveer 300 liter per jaar per persoon, om specifieker te zijn. 

Onze relatie met bier is intussen sterk veranderd: sinds 1990 daalde de Belgische bierconsumptie met bijna de helft en ook de voorbije tien jaar zette die daling zich door met bijna 20%, volgens het jaarrapport van Belgische Brouwers. Minder liters dus, maar niet minder passie: de kwaliteit en diversiteit van wat we drinken, is nooit groter geweest.

Het bier van toen kan je niet vergelijken met wat we tegenwoordig aangeboden krijgen. Het was plat, donker en er werd voornamelijk uit houten bekers gedronken. Glas was voorbehouden voor de rijken vanwege de kostprijs. Bier werd in de middeleeuwen vooral in abdijen gebrouwen. Het brouwen gebeurde niet alleen door paters, maar ook door nonnen. Vrouwen en bier, het gaat dus wel degelijk samen.

Wat heeft Louis Pasteur met de geschiedenis van de pint?

Gisten gebeurde vroeger op een wel erg spontane manier. Ze lieten het goedje zijn gang gaan en hoopten dat het resultaat zou meevallen. Het was wachten op Louis Pasteur (1822-1895) die ontdekte dat er verschillende soorten gistcellen voorkomen. En dat niet alle celsoorten even geschikt zijn voor een goede gisting en dus voor een optimale smaak van het bier. Meer en meer werd gezocht naar verschillende gistfamilies om zo het resultaat te beïnvloeden. Door deze gisten te kweken, konden brouwers keer op keer dezelfde gisting en bijbehorend brouwsel bereiden, elk met zijn eigen smaak. Pasteur ontdekte bovendien dat het mogelijk was dranken langer te bewaren door deze te verhitten tot zo'n 70°. Dit proces noemen ze sindsdien 'pasteurisatie'. We hebben dus heel wat te danken aan Louis Pasteur.

Door de industrialisering werden nieuwe technieken uitgeprobeerd. Hierdoor maakte het bier een snelle nieuwe evolutie door. Betere koelmethodes maakten de bereiding vlotter, en bierbrouwen werd al snel een echte kunst. Dat leidde in 1839 tot de uitvinding van de pilsener in de Tsjechische stad Pilsen. Dit bier groeide al snel uit tot de meest getapte pils.

Wereldwijd gewaardeerd

Met onze grote verscheidenheid aan bieren en bierstijlen bekoren we mensen over de hele wereld. Onze goddelijke bieren zijn dan ook gekend in alle uithoeken van de wereld. Die erkenning is niet alleen internationaal, maar ook officieel: sinds 2016 staat de Belgische biercultuur op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. 2026 is een bijzonder jaar: we vieren tien jaar UNESCO-erkenning van onze biercultuur als Immaterieel Cultureel Erfgoed. Van het brouwproces tot de traditie van elk bier in zijn eigen glas te schenken: onze biercultuur wordt wereldwijd erkend als uniek erfgoed.

Van het gewone pintje naar de rijkdom van vandaag

Wat ooit begon als een toevallige gisting in een kom brood, groeide uit tot een van de meest diverse biertradities ter wereld. Met meer dan 1.600 bieren en bijna 400 brouwerijen biedt België een ongeziene rijkdom aan stijlen: van de klassieke pils tot complexe abdijbieren, van fruitige witbieren tot de unieke, spontaan gegiste lambiek en geuze.

Wil je die rijkdom verder ontdekken? Lees meer over wat de Belgische biercultuur zo bijzonder maakt, duik in de wereld van lambiek en geuze, of ontdek het verhaal achter Vlaams roodbruin bier.

Wie veel meer wil leren over dit onderwerp, kunnen we aanraden het volgende boek te lezen: 'Geschiedenis van de dorst' is een interessant boek over het uitgebreide ontstaan van bier in de lage landen.

Laat zien dat jij ook fier op ons bier bent

Post een foto of video van jouw favoriete Belgische bier via Facebook, TikTok of Instagram met #lekkervanbijons of #bebeer. Zo schrijf ook jij extra hoofdstukken in de geschiedenis van de pint.

Wil je op de hoogte blijven van de allerlaatste nieuwtjes, zet dan onze Pinterest- of YouTube-account bij je favorieten of schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid.