Witloof, Belgische trots: "Op deze manier zijn we toekomstproof"
Bio-ingenieur Sam Magnus (36) is geboren en getogen op het veld. Het landbouwbedrijf van zijn familie in Merchtem teelt al jaren witloof van de beste kwaliteit. “Door minder te ploegen, houdt de bodem meer organische stoffen vast. Zo is hij beter bestand tegen weerextremen – iets waar we steeds vaker mee geconfronteerd worden.”
Achter Sam z'n werk schuilt een enorme inzet voor duurzaamheid. Kijk samen met Sieg mee achter de schermen van zijn bedrijf.
Samen met zijn zus Tine is Sam de vierde generatie op het landbouwbedrijf van de familie Magnus. Hier worden witloof, miniwitloof en zoete aardappel geteeld. Sam is een nuchtere, hardwerkende Vlaams-Brabander die realistisch, maar ook met gezonde goesting naar zijn stiel kijkt.
Is jullie witloof het hele jaar door verkrijgbaar?
Sam: “Absoluut. In april en mei zaaien we witloofzaadjes op het veld. Daaruit groeit een wortel die we in oktober rooien en sorteren volgens grootte. De wortels worden op een lage temperatuur bewaard. Elke week ontdooien we een deel van de wortels die in grote bakken gelegd worden in het donker. Op de wortels groeit dan een witlooftots. De witloofteelt pioniert eigenlijk in ‘vertical farming’, ooit gehypet als een oplossing voor binnenteelt. Op minder vierkante meters meer telen: dat doen we eigenlijk al 30 jaar.”
“We doen aan teeltrotatie: de witloof wordt om de vier jaar gezaaid. De andere drie jaar zetten we er andere gewassen zoals maïs of zoete aardappel. Wie dacht dat die laatste een exoot is: nee hoor, die wordt hier gewoon in Merchtem geteeld.” (lacht)
Elk perceel wordt intensief gebruikt – hoe blijft de bodem in goede conditie?
Sam: “We zijn gestopt met omploegen. Eigenlijk logisch: de gezonde bacteriën en grondstoffen wil je net aan de oppervlakte bewaren, niet diep in de bodem ploegen. Wij proberen echt met de natuur te boeren in plaats van ertegen. Door de bodem zo min mogelijk te manipuleren, creëren we meer bodemdiversiteit. We gebruiken zo min mogelijk kunstmeststoffen en gewasbescherming, zodat de natuur haar gang kan gaan.”
Doordat de familie Magnus niet meer diep ploegt, zien ze sinds de laatste vijf jaar dat de bodem meer organische stoffen vasthoudt.
Op welke manier doen jullie nog aan duurzame landbouw?
Sam: “Ik wil niet vervallen in clichés, maar eigenlijk proberen wij hier al jarenlang heel bewust te telen. Doordat we bijvoorbeeld niet meer diep ploegen, zien we sinds de laatste vijf jaar dat de bodem meer organische stoffen vasthoudt. Da’s een goede zaak: als het extreem droog is, houdt de bodem meer vocht vast, als er veel neerslag valt, sijpelt het water beter door. We wapenen onze grond op die manier beter tegen weerextremen – iets waar we steeds vaker mee geconfronteerd worden.”
“Verder passen we een aantal evidenties, in mijn ogen, toe: zonnepanelen voorzien ons bedrijf in energie, we hergebruiken het regenwater voor irrigatie, we verwarmen met restwarmte van de koeling en overal brandt ledverlichting.”
Witloof is al sinds oudsher een typisch Belgische groente, maar dreigt soms vergeten te worden. Hoe zien jullie dat?
“Het aanbod fruit en groente, geteeld over de hele wereld, is vandaag zo groot – de consument is verwend. Maar gelukkig zie je ook een tegenbeweging: de groep die steeds bewuster eet, groeit. In dat opzicht past witloof helemaal binnen een manier van eten die focust op lokale, duurzame consumptie. Het is een uniek, puur en simpel product dat je op zoveel manieren kan klaarmaken. Mijn grootvader zei al: bitter in de mond maakt het hart gezond. Ik boer al sinds mijn 25e, er liggen nog zoveel kansen en uitdagingen voor onze sector in ‘t verschiet. Maar dat maakt het ook de mooiste stiel die er is, wat mij betreft.”
