Tips

Plan vooraf

Bekijk wat je van plan bent de eerstkomende dagen of week. Ben je vaak thuis, ga je zelf koken? Voor hoeveel personen dien je te koken op welke dag ? Wat wil je klaarmaken ? Maak een lijstje van de menu's. Heb je nog restjes van een vorige maaltijd ? Neem die mee op in je weekmenu.

Maak lijstjes

Maak een lijstje van de menu’s en de daarvoor nodige ingrediënten.

Check de voorraadkast

Bekijk eerst wat je nog in voorraad hebt voor je boodschappen doet. Check dan meteen ook de houdbaarheid van de producten.

Boodschappenlijstje

Maak een boodschappenlijstje. Wees daarbij kritisch. Wat heb je werkelijk nodig de eerstkomende dagen? Wat heb je later pas nodig en stel je beter nog wat uit.

Hou je aan het boodschappenlijstje

Hou je aan het boodschappenlijstje. Zo voorkom je dat je meer koopt dan je nodig hebt.

Winkel vaker

Ga indien mogelijk meerdere malen per week winkelen. Zo richt je je aankopen meer op wat je echt nodig hebt en geef je minder geld uit.

Wie gaat dat allemaal opeten ?

Koop geen grote hoeveelheden van een product wanneer je ze niet nodig hebt, tenzij je ze oordeelkundig bewaart (bv. invriest) of verwerkt. Heb je trouwens nog wel plaats genoeg in je diepvriezer ?
Denk goed na of je best ingaat op promotiepakketten e.d. Wie gaat dat allemaal opeten ?

Koop de juiste hoeveelheid

Verse producten kan je vaak nog volgens het gewenste gewicht kopen. Door de juiste hoeveelheid af te wegen, voorkom je overschot.

Behandel voedingsproducten met zorg

Behandel voedingsproducten met zorg, zodat ze niet weggegooid moeten worden. Dat begint al op de plaats van aankoop.

Let op de uitwendige kwaliteit van de producten

Let op de uitwendige kwaliteit van de producten. Beschadigde of gedeukte producten zijn vaak onbruikbaar.

Verpakkingsafval

Heb oog voor het verpakkingsafval. Producten zijn soms nodeloos ingepakt.

Houdbaarheidsdatum

Controleer de houdbaarheidsdatum van de producten bij aankoop.

Vermijd dat de koudeketen wordt doorbroken

Vermijd dat de koudeketen wordt doorbroken. Koop gekoelde producten op het einde van je boodschappentocht en bewaar ze zo koel mogelijk. Voor ingevroren producten gebruik je best isothermische tassen.

Voedselkilometers

Doe je boodschappen in je eigen buurt. Dat spaart voedselkilometers.

Koop op de hoeve

Koop rechtstreeks op de hoeve. Verser vind je niet..

Verbruik eerst de oudere producten

Maak oudere producten eerst op. Zo voorkom je dat de houdbaarheidsdatum overschreden wordt.

Koop minder

Heb je vaak overschotten ? Koop voortaan minder of neem kleinere porties. Is dit niet mogelijk, vries de overschot dan in.

Eet de voorgesneden groenten eerst op

Voorgesneden groenten zijn makkelijk maar blijven minder lang vers dan ongesneden groenten. Eet de voorgesneden groenten dus eerst op.

Diepvries alternatief voor vers

Groenten uit blik, diepvries en bokaal zijn een gezond alternatief voor vers. Het voordeel van diepvriesproducten is dat je perfect de juiste hoeveelheid kan nemen.

Overschotjes

Gebruik overschotjes voor de maaltijd van de volgende dag. Bewaar ze niet langer dan 2 dagen.

Pizza van overschotjes

Zelf pizza maken is een makkelijke manier om de restjes op te souperen. Ook tortilla, gevulde pannenkoek en omelet zijn dankbare oplossingen voor restjes.

Braad het vlees van gisteren

Geen zin in het vlees dat vandaag op moet? Braad het en je kunt het nog 2 dagen in de koelkast bewaren.

Oud brood doet dienst

Brood van enkele dagen oud is perfect geschikt om gewonnen brood of broodpudding van te maken. Het doet ook uitstekend dienst bij de bereiding van gehakt. Maal het fijn in een blender of verkruimel het met een deegrol in plaats van kant-en-klaar paneermeel te gebruiken.

Gebruik zoveel mogelijk van de groenten

Taaiere groentedelen of schillen hoef je niet meteen weg te gooien. Groen van prei, steeltjes van bloemkool- of broccoliroosjes en schillen van asperges bijvoorbeeld zijn heerlijk om een bouillon of soep van te maken.

Sommigen groenten en fruit hoef je bovendien niet te schillen. Appelen, peren en wortelen bijvoorbeeld. Goed spoelen volstaat.

Receptenzoeker

Heb je niet meteen inspiratie om overschotjes te verwerken ? Voeg de producten in op de zoekfunctie op het kookplatform www.lekkervanbijons.be en de receptenzoeker doet de rest. Je zal versteld staan van het aantal variatiemogelijkheden dat je krijgt.

Houdbaarheidsvermeldingen

De houdbaarheidsdatum op het etiket geef aan hoe lang een product houdbaar is en dus veilig kan worden gebruikt. Er zijn daarbij twee mogelijkheden:

• ‘ten minste houdbaar tot’: dat betekent dat je het product ook na de vermelde datum nog kunt gebruiken tenzij er duidelijke tekenen zijn dat het voedsel bedorven is;
• ‘te gebruiken tot …’: dat betekent dat je het product na de vermelde datum best niet meer gebruikt.

Mag je een vervallen product nog verbruiken ?

Mag je een product waarvan de houdbaarheidsdatum overschreden is nog gebruiken ?
Producten met de vermelding “te gebruiken tot” op het etiket worden best niet meer gegeten. Ze kunnen bedorven zijn, ook wanneer dit niet zichtbaar is, en de gezondheid schaden.
De kwaliteit van producten met de vermelding “ten minste houdbaar tot” is na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum niet meer gegarandeerd. Smaak-, geur- of kleurafwijkingen zijn mogelijk.
Ga altijd na of het product niet beschimmeld is en of het niet vreemd ruikt. Gooi het product weg in geval van twijfel.
 

Bewaarvoorschriften nalezen

Lees de bewaarvoorschriften op het product om het oordeelkundig te bewaren.

Appelen en peren

Appelen en peren koop je best in kleinere hoeveelheden en bewaar je in de koelkast. Zo blijven ze langer knapperig.

Hoe vruchtgroenten bewaren

Vruchtgroenten zoals tomaten, komkommer en paprika horen niet in de koelkast. Bewaar ze op een koele plaats.

Hoe uitheems fruit bewaren

Exotisch fruit bewaar je best op een koele plaats buiten de koelkast.

Groenten en fruit samen bewaren ?

Tomaten, rijpe appelen en kiwi’s geven veel ethyleen vrij. Bewaar ze in een aparte schaal of bak. Ethyleen is een natuurlijk rijpingshormoon waarvoor vooral koolsoorten, komkommers, broccoli, aubergines en champignons gevoelig zijn en waardoor ze sneller bederven.

Bewaarduur van groenten en fruit

Hoe lang je verse groenten kunt bewaren is afhankelijk van de soort. Hoe verser je ze gebruikt, hoe beter voor de smaak en het vitaminegehalte.
Enkele richtlijnen:
• bladgroenten: 1 tot 2 dagen
• sperziebonen, wortelen en broccoli: 3 tot 5 dagen
• aubergines, courgettes, paprika’s en winterwortels: 5 tot 7 dagen
• witloof en bloemkool: 7 tot 10 dagen
• komkommer en tomaten: 1 tot 2 weken
• gesneden groenten gebruik je best nog dezelfde dag
• voorverpakte groenten: kijk naar de houdbaarheidsdatum op de verpakking
 

Bewaar in afgedekte doosjes

Bewaar restjes niet in de kom of pan waarin het gerecht werd bereid, maar in een afgedekt doosje. Gebruik bij het overscheppen proper bestek om kruisbesmetting te voorkomen. Dek warme restjes pas af nadat ze zijn afgekoeld. Zo voorkom je condensatie op het deksel.

Hoe lang kan je restjes bewaren ?

Bewaar restjes niet langer dan 2 tot 3 dagen in de koelkast en maximaal 1 maand in de diepvriezer.

Gebruik je koelkast op de juiste manier

De koelkast is een superhandig opberg- en bewaarmeubel. De temperatuur binnen is laag en remt de groei van bacteriën en schimmels maar stopt ze niet helemaal. Zorg daarom dat je koelkast net blijft. Hou de verpakkingen proper langs de buitenkant, kijk wekelijks na wat weggegooid dient te worden en geef je koelkast maandelijks een sopje. Daar mag een flinke scheut azijn bij.

Sommige producten (bv prei) verspreiden geuren die andere producten (eieren en zuivel) weer gemakkelijk opnemen. Bewaar deze producten niet naast elkaar in de koelkast. Maak je koelkast regelmatig schoon om geurtjes te vermijden.

Sorteer je producten op datum wanneer je nieuwe waren in je koelkast plaatst. Dat helpt je om de “oudste” producten eerst te consumeren.

Sluit geopende recipiënten goed af voor je ze in de koelkast zet. Restjes van een vorige maaltijd dek je af met een folie of beter nog, bewaar je in een afgesloten opbergdoosje. Afdekken voorkomt uitdroging én kruisbesmetting.

Hou bereide gerechten gescheiden van rauwe producten. Rauwe gerechten bevatten meer bacteriën en kunnen bereide producten besmetten.

Controleer de temperatuur van je koelkast af en toe. Die zou tussen de 4 en 7°C moeten zijn. Er bestaan speciale koelkastthermometers om dit te controleren. Laat de thermometer enkele uren in de koelkast voor je de temperatuur afleest. Controleer de temperatuur best ook op verschillende plaatsen in de koelkast.
Je koelkast koelt in normale gevallen voldoende wanneer ze in stand 3 (op schaal van 5) of 6 (op schaal van 10) staat. Zet je koelkast een stand hoger wanneer je heel veel nieuwe waren toevoegt.

Warme schotels horen niet thuis in een koelkast. Laat ze eerst afkoelen op het aanrecht vooraleer ze in de koelkast te bewaren.

 

Slim invriezen

Heb je meer van een product dan je in de eerstkomende dagen kan verbruiken, dan is het raadzaam ze in te vriezen. Doe het volgens de regels van de kunst.

Invriezen moet zo snel mogelijk en op een zo laag mogelijke temperatuur gebeuren, namelijk bij -24°C. De bewaartemperatuur in de diepvriezer bedraagt -18°C. Bij sommige diepvriezers kan de capaciteit tijdelijk worden verhoogd om het invriezen te versnellen. Controleer of uw diepvriezer naar behoren werkt. Leg een thermometer in het vriesvak en kijk de temperatuur na. Koel warme producten snel af in een bak met ijs vooraleer je ze in de diepvriezer stopt.

Voedingsmiddelen verliezen altijd iets van kwaliteit door ze te bewaren, ook wanneer je ze invriest. Producten die niet meer zo vers zijn, vries je daarom beter niet in. Ga voor verse producten van prima kwaliteit om in te vriezen.

Groenten dien je te blancheren vooraleer je ze invriest. Zo beperk je het verlies aan vitaminen en kleur tot een minimum. Dompel de groenten een tweetal minuten in kokend water, spoel ze vervolgens kort af onder koud water om het kookproces stop te zetten en verdere verslapping van het weefsel tegen te gaan. Geblancheerde groenten bewaren 8 tot 9 maanden.

Fruit kan rauw de diepvriezer in. Was het fruit en snijd het eventueel in stukjes. Gebruik makkelijk stapelbare herbruikbare doosjes en noteer de inhoud en de datum.

Vries producten die al eerder bevroren zijn geweest, nooit opnieuw in. Hierdoor gaat de kwaliteit sterk achteruit en neemt de kans op een voedselvergiftiging toe.